woensdag 9 september 2026

IN HET ZWEET DES AANSCHIJNS – DE HOUTHAKKER

Ontworpen door Jp

Diep in de Limburgse bossen klonk in de jaren twintig het ritmische slaan van de bijl en het schurende geluid van de lange trekzaag. Bomen werden nog vrijwel volledig met de hand geveld. Eerst verwijderde de houthakker de lage takken en hakte hij aan de valzijde een inkeping in de stam. Daarna werd aan de andere kant met bijl of trekzaag verder gewerkt. Met houten of ijzeren wiggen bepaalde men zo goed mogelijk in welke richting de boom zou vallen. Na het vallen begon het zware opruimwerk. De takken werden afgehakt en de stam werd in bruikbare lengtes gezaagd. Dunne stukken dienden als brandhout, terwijl rechte en gezonde stammen bestemd waren voor balken, planken, mijnhout, palen of timmerwerk. Niets van het kostbare hout liet men zomaar verloren gaan. Op de foto draagt een sterke arbeider een kort stuk boomstam naar de wachtende kar. Zijn pet beschermt hem tegen zon en regen; zijn grove hemd, bretels, hoge werkbroek en zware lederen schoenen vormen de eenvoudige werkkleding van die tijd. Beschermhelmen, gehoorbescherming en moderne veiligheidskleding kende men nauwelijks. Een uitschietende bijl, vallende tak of verkeerd neerstortende boom kon daardoor zware verwondingen veroorzaken. Ook het vervoer vergde veel kracht. Draagbare stukken werden op de schouder genomen, terwijl zwaardere stammen met touwen, kettingen, hefbomen en rolhout werden verplaatst. Daarna stapelde men ze op een stevige houten kar met spaakwielen en ijzeren wielbanden. Een werkpaard trok de zwaarbeladen wagen vervolgens over modderige boswegen naar het dorp, de zagerij of de handelaar. De werkdagen waren lang en werden bepaald door het daglicht en het weer. Regen veranderde het bospad in een modderpoel, terwijl zomerse warmte het werk nog zwaarder maakte. Het hemd kleefde aan het lichaam, de handen werden ruw en het zweet trok diepe banen door het stof op het gezicht. Toch moest iedere stam worden verwerkt en afgevoerd, want het hout zorgde voor verwarming, bouwmateriaal en een karig gezinsinkomen. Deze houthakker staat symbool voor een generatie die haar brood verdiende met spierkracht, vakkennis en volharding. Zonder motorzaag of zware machine, maar met bijl, trekzaag, paard en kar. Dag na dag werkte hij tussen de bomen, gehard door regen, kou en vermoeidheid — werkelijk in het zweet des aanschijns.

X

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

BELGISCH BOERENPAARD MET DE SLAAGKAR OM DE MEST TE LADEN

Updated Even rust op het boerenerf. Het Belgische boerenpaard staat ingespannen voor de houten slaagkar, waarmee de mest naar het land werd ...