maandag 21 september 2026

GEDACHTEGOED OVER ALCOHOL IN 1904

Updated
3 Monniken aan tafel 1904

Aan het begin van de twintigste eeuw hoorde alcohol vanzelfsprekend bij het dagelijkse leven. Bier stond op tafel bij de maaltijd, jenever werd geschonken na het werk en bij kermissen, marktdagen en familiefeesten vloeide de drank rijkelijk. Een stevige drinker werd in het cafĂ© vaak nog gezien als een vrolijke kameraad en een glas gold voor velen als versterkend, verwarmend en zelfs gezond. Toch veranderde rond 1904 langzaam het gedachtegoed. Geneesheren, onderwijzers, geestelijken en sociale hervormers waarschuwden steeds nadrukkelijker voor de gevolgen van overmatig drankgebruik. Alcoholisme werd niet langer uitsluitend beschouwd als een gebrek aan karakter, maar ook als een ernstig maatschappelijk probleem dat ziekte, armoede, arbeidsongevallen en huiselijk geweld in de hand werkte. Vooral sterke drank, en in onze streken voornamelijk jenever, kreeg een slechte naam. Bier en wijn werden dikwijls nog met meer begrip bekeken, zolang men ze met mate dronk. Daarover bestond echter geen eensgezindheid: sommige drankbestrijders predikten volledige onthouding, terwijl anderen geloofden dat matigheid haalbaarder was. Het tafereel op de afbeelding toont de andere kant van het toenmalige gedachtegoed: drinken als teken van kameraadschap, overvloed en levensvreugde. De gevulde kruiken worden geheven en het samenzijn lijkt onschuldig. Maar buiten deze warme kamer groeide in 1904 reeds het besef dat achter de vrolijke roes ook stil verdriet kon schuilgaan. Zo stond alcohol in die tijd tussen twee werelden: het vertrouwde glas van de goede oude tijd en de steeds luider wordende waarschuwing voor zijn schaduwzijde.

ONDERSTAANDE TEKST IS  EEN ARTIKEL UIT EEN KRANT IN 1904:

WAT MOET DE VROUW, DE MOEDER OVER DEN ALCOHOL WETEN ?

1 - Dat men aan kinderen tot 14 jaren nooit een druppel bier, wijn of jenever mag geven;
2 - Dat bier, wijn, jenever geen voedingsmiddelen zijn;
3 - Dat sterke dranken als geneesmiddel enkel bij uitzondering en op voorschrift van den geneesheer - en dan nog maar voor korten tijd - mogen genomen worden;
4 - Dat een regelmatig alcoholgebruik den vooruitgang in zaken belemmert en tegenhoudt;
5 - Dat een regelmatig alcoholgebruik het bloed aantast en daardoor den grondslag legt voor vele ziekten;
6 - Dat een regelmatig alcoholgebruik de arbeidskracht verzwakt en een vroegtijdigen dood in de hand werkt;
7 - Dat een regelmatig alcoholgebruik den man veel frank uit den zak haalt tot groote schade der familie;
8 - Dat een regelmatig alcoholgebruik den man tot een trouwen herbergbezoeker maakt, het familieleven in gevaar en veel vrouwen naar het kerkhof brengt;
9 - Dat een drinker om genezen te worden nooit meer alcoholischen drank mag gebruiken;
10 - Dat een geregeld alcoholgebruik van man of vrouw het lichamelijk en geestelijk welzijn der nakomelingschap in hooge mate aan gevaren blootstelt.

Op het kerkhof, zoo zegt P. Ermann S. J., liggen zeer brave en eerzame lieden, die nooit in dronkenstaat hebben verkeerd, maar toch om het zoogenaamd matig borreltje, matig glas bier of wijn, minstens 10 jaren te vroeg in het graf zijn gedaald, omdat voor hen in hun levenswijze, in hun beroep, of bij hun verborgen kwaal, die matige glaasjes alcohol, waarvan zij het schadelijke niet bespeurden, sluipend gift bevatten.

X

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

BELGISCH BOERENPAARD MET DE SLAAGKAR OM DE MEST TE LADEN

Updated Even rust op het boerenerf. Het Belgische boerenpaard staat ingespannen voor de houten slaagkar, waarmee de mest naar het land werd ...