Maandag wasdag op de boerderij – een wekelijkse traditie rond 1920
Wie op een maandagochtend in de jaren '20 een boerderij bezocht, hoefde niet te vragen welke dag het was. De grote houten wastobbes stonden al klaar, de ketel met water pruttelde boven het vuur en de eerste lakens hingen vaak al te drogen aan een lange lijn tussen de fruitbomen. Maandag was overal op het platteland de vaste wasdag. Al vroeg, nog vóór de zon goed boven de velden uitkwam, begon het zware werk. Water werd met emmers uit de pomp of de regenput gehaald en verwarmd in een grote koperen of verzinkte wasketel. Daarna ging het in houten of zinken wastobbes waarin het linnengoed met een geribd wasbord stevig werd geschrobd. Zeep, vaak zelf gemaakt van dierlijk vet en loog, zorgde voor het nodige schuim, maar het echte schoonmaken gebeurde met spierkracht. Het wassen was een van de zwaarste huishoudelijke taken van de week. Lakens, schorten, werkhemden en tafellakens werden meerdere keren gespoeld, uitgewrongen en vervolgens zorgvuldig opgehangen. Op een boerderij was er altijd genoeg wasgoed. Niet alleen het grote gezin zorgde daarvoor, maar ook de boerenknechten en meiden die dagelijks op het erf werkten. De witte lakens aan de waslijn vormden een vertrouwd beeld op het Limburgse platteland. De wind deed het linnengoed zachtjes golven, terwijl de geur van groene zeep zich mengde met die van vers gemaaid gras en het stro op de binnenplaats. Intussen scharrelden de kippen tussen de emmers en manden door, alsof ook zij deel uitmaakten van het wekelijkse ritueel. Voor de boerin en haar dochters betekende de maandag nauwelijks rust. Na het wassen moesten de kleren nog drogen, worden gestreken met zware gietijzeren strijkijzers en daarna netjes worden opgevouwen voor de linnenkast. Tegen de avond voelde iedereen de vermoeide armen en pijnlijke rug, maar de voldoening was groot wanneer het frisse, helderwitte linnengoed weer netjes op zijn plaats lag. Deze taferelen waren tot ver na de Eerste Wereldoorlog een vanzelfsprekend onderdeel van het boerenleven. Pas toen elektriciteit, stromend water en later de wasmachine hun intrede deden, verdween het zware handwerk langzaam uit het dagelijkse leven.

Geen opmerkingen:
Een reactie posten