OVER DE VELOCYPEDE

Ingekleurde versie

Upscaled

In de twintiger jaren maakte de velo (afkorting van "velocypéde", zoals auto afkorting is van "automobile") nogal opgang, alhoewel één velo moest voldoen aan de behoeften van het hele gezin. Mijn vader zei weleens dat in zijn tijd de velo beschouwd werd als een rente aan een huis, wat kort en goed wilde zeggen dat men een goed beslagen ingezetene moest zijn om zich zulk een ding te kunnen permitteren. Werd de velo iets te overbodig gebruikt, dan kreeg men weleens te horen: "hij zou wel met de velo naar de w.c. willen rijden.  Alle onderdelen van de velo hadden vroeger nog de benaming van hun Franse oorsprong. Als de velo een poetsbeurt kreeg, werden de janten met een oliedoek gekuist, de rayons moesten ook blinken  en het chassis moest proper zijn. De moyeu, waarin zich het oliegaatje bevindt werd rein gehouden. Een lekke tube werd geplakt met colle of solutie en een plaatje caoutchouc, als er geen plasticinetje voorhanden was. Ook werd weleens met speeksel nagezien of de soupape niet lekte. Werd met de velo teveel gehotst dan konden de rayons wel eens springen, waardoor de janten scheef getrokken werden en tegen de fouche schuifden. De frein kon in dat geval niet gebruikt worden tenzij men een frein-marche-arriére had. Was de velo voorzien van een pignon-fixe, dan was remmen op de pedalen ook mogelijk. De roue-libre kwam meer en meer in trek en zou later de pignon-fixe geheel vervangen. Waren de ressorts in het zadel gesprongen of de billes uit de pedalen verdwenen, dan was er alleen de velomaker die redding kon brengen. Kwamen er door de stijgende welvaart meer velos op de weg, dan moesten ook meer mensen het velorijden leren. Bij sommigen ging dat redelijk vlot, maar er waren ook beginnelingen, die, als ze ook konden rijden, niet meer stil kwamen. De enige mogelijkheid was dan maar de gracht in te rijden en zich daar stomweg te laten vallen. De fietsen waren destijds ook aan wettelijke voorschriften gebonden. Er werd dan wel niet zo vlug gereden als heden ten dage, omdat de versnelling met vaste pignon wel tien tot twaalf meter kon bedragen. Dit bracht wel mee dat bij de kleinste helling werd afgestapt om te voet de beklimming te doen, bij de afdaling werd de verloren tijd weer ruimschoots ingehaald.

X